Over Roemenië

1. Geschiedenis Wijnbouw

Roemenië is het grootste wijnland van Zuidoost-Europa. En toch vrij onbekend. Dit heeft in grote mate te maken met de communistische planeconomie tot 1990.

Toch heeft Roemenië een zeer oude wijnbouwtraditie. Volgens sommige legendes bestonden aan de Roemeense Oostkust ver voor onze jaartelling al zoveel wijngaarden, dat de Griekse wijngod Dyonisos hier geboren zou moeten zijn. Vast staat dat er al voor onze jaartelling een wijncultuur bestond en dat in de tijd van de Romeinen het gebied beroemd was om de rijkdom van de wijnbouw. Dit is niet verwonderlijk want de omstandigheden van bodem en klimaat zijn er zeer geschikt om er de druiven tot een ideale rijpheid te laten komen. De ondergrond bestaat immers uit chernozem oftewel zwarte aarde dat zich ontwikkelt in löss en zeer vruchtbare grond oplevert.

In de Middeleeuwen emigreerden Saksische volken naar het midden van Roemenië. Ze namen hun eigen druivenrassen mee, die tot op de dag van vandaag in deze regio verbouwd worden.

In de 17e eeuw bereikte de Roemeense wijnbouw een hoogtepunt. De Roemeense wijnen waren aan de Europese hoven en in kerkelijke kringen heel goed bekend. De Oostenrijkse keizer had er zelfs zijn eigen wijngaarden. Een groot deel van het huidige Roemenië maakte toen immers deel uit van het Oostenrijks-Hongaarse Keizerrijk.

In de 19e eeuw onderhield Roemenië innige banden met Frankrijk. Franse wijnmakers introduceerden Franse wijnstokken en deelden hun geheimen met de plaatselijke wijnboeren. Nadat de druifluis de Europese wijngaarden grotendeels vernietigde, werden de Roemeense wijngaarden dan ook voor een belangrijk deel herplant met Franse wijnstokken zoals de Pinot Noir, Cabernet Sauvignon, Merlot, Chardonnay en Sauvignon Blanc.

Een groot deel van het huidige Roemenië, waaronder Transsylvanië, behoorden tot de Eerste Wereldoorlog tot Hongarije. Nog steeds zijn hier veel etnisch Hongaren te vinden, die tot op de dag van vandaag Hongaars spreken. Ook in de wijn is deze invloed te herkennen. Typisch Hongaarse druivenrassen als de Furmint en de Kadarka zijn in deze gebieden op redelijk grote schaal aangeplant.

Na de wereldoorlogen en opeenvolgende dictaturen in de 20ste eeuw raakte de wijnbouw in verval. Deze abrupte achteruitgang werd veroorzaakt door verwaarlozing van de wijngaarden en gammele productiemiddelen tijdens het communistische regime. Het land produceerde in die periode grote hoeveelheden zoete wijn voor ‘broeder’volkeren, met voorop de Sovjet Unie en Ukraine. Kwantiteit ging voor kwaliteit.

1989 (de val van dictator Ceausescu) markeerde het begin van grote veranderingen. De collectieve boerderijen werden ontmanteld. Wijngaarden werden teruggegeven aan de oorspronkelijke eigenaren.

Na de omwenteling zijn verscheidene voormalige staatswijnbedrijven samenwerkingsverbanden aangegaan met buitenlandse wijnconcerns. Nu wordt er weer volop in de wijnindustrie geïnvesteerd met als gevolg sterk verbeterde producten, die door de uitstekende prijs/kwaliteitsverhouding zeer aantrekkelijk zijn. Ongeveer 335.000 hectare zijn met wijnstokken beplant. Ruim een miljoen mensen zijn werkzaam in de wijnbouw.

De internationale wijnpers is lovend over de kwaliteit van de wijnen die de laatste paar jaar worden geproduceerd in Roemenie. “Van alle wijngebieden rond de Zwarte Zee en in de Balkan is Roemenie HET land waarvan we het grootste potentieel kunnen verwachten”, schrijft Hugh Johnson in zijn befaamde ‘Wijnatlas’.
Momenteel is Roemenie een van de 10 grootste wijnproducenten ter wereld.

Met maar liefst 88000 ha. die tussen 2007 en 2013 heraangeplant werd met steun van het EAGF (247 Mio EUR) zijn er nu 33 DOC's, verdeeld over ongeveer 140 domeinen.

De toekomst ziet er veelbelovend uit !

 

2. Situering

 

Roemenië is een land dat gelegen is in Zuid-Oost Europa en wordt begrensd door Hongarije, Moldavië, Oekraïne, de Zwarte Zee, voormalig Joegoslavië en de Donau aan de grens met Bulgarije. De bergketens van de Karpaten en de Transsylvanische Alpen verdelen het land in een noord-westelijk berggebied en in een zuid-oostelijke laagvlakte. Roemenië heeft een gematigd continentaal landklimaat met een lang en zacht voor- en najaar, ideaal voor een goede rijpheid van de druiven zonder te alcoholisch, jammy of saai te worden.
In het zuiden en in het oosten, aan de Zwarte Zee telt men meer zonuren dan bij ons.

De Roemeense wijngebieden liggen door het hele land en dat is vrij uniek te noemen. In het noorden en oosten van Transsylvanië en Maramures wordt voornamelijk witte wijn geproduceerd. De bergketen De Karpaten is de natuurlijke grens van alle wijngebieden. In het zuiden wordt hoofdzakelijk rode wijn gemaakt.

Er zijn in Roemenië veel buitenlandse beleggers en bedrijven die landbouwgrond in hun bezit hebben. Italië is daarbij één van de grootste investeerders.

De Transsylvanische Hoogvlakte (9.000 à 12.000 ha)

Verborgen in de hoge, maar beschermde binnenbocht van de Karpaten, in het midden en noorden van Roemenië, ligt dit land van de witte wijn. Na een lang groeiseizoen kunnen hier wijnen met verfijning en veel aroma worden geproduceerd. Deze regio maakt uitsluitend witte wijn, omdat ze hoger gelegen en kouder is dan de overige Roemeense wijnstreken. Feteasca Alba, Feteasca Regala, Riesling Italico geven hier een grote opbrengst en leveren lichtere, fijnere, meer geurige en frissere wijntypen dan elders.

De kwalitatief beste wijnen komen hier van de Sauvignon Blanc, Pinot Gris en (Gewürz)Traminer (in Roemenië altijd Traminer of Traminer Roz op het etiket, maar op de etiketten voor de export staat meestal wel Gewürztraminer). Als ze goed behandeld en nog jong zijn, smaken ze karakteristiek en vertonen ze elegantie plus lengte. De naar lavendel geurende Muscat (Ottonel) is hier eveneens in zijn element. De binnenlandse markt en de traditionele afnemers in Polen en Duitsland geven de voorkeur aan halfdroge tot zoete wijnen. Daarom beëindigt men de gisting van deze wijnen soms voortijdig, maar meestal zullen ze vlak voor het bottelen worden gezoet. Jidvei is de een van de grootste domeinen (2640 ha) en bottelcentra van de regio.

Muntenia en Oltenia (80.000 à 100.000 ha)

Dit zouden eigenlijk twee gebieden moeten zijn.

De oostelijke helft is Muntenia, dat de vlakte van Boekarest omvat — waar niet overal wijn wordt geproduceerd — en de opvallende wijnzone langs de zuidoostelijke rand van de uitlopers van de Karpaten, in de kern waarvan de ruim zeventig kilometer lange Dealu Mare ligt. Deze heuvelrug loopt helemaal naar het westen tot Stefanesti aan de Arges. Daarachter ligt Oltenia, dat een ruig, heuvelachtig land is, met uitzondering van de vlakte ten zuiden van Craiova. Twee zijrivieren, de Olt en de Jiu, voeren het water door dit gebied af van de Karpaten naar de Donau. Het verst naar het zuidwesten, bij Severin, liggen wijngaarden op rivierterrassen met uitstekende mogelijkheden. De meest oostelijke wijngaarden volgen gewoon de bocht van de oostelijke hellingen van de Karpaten, om de hoek tot in het zuiden tegenover de Dealu Mare, die van Buzau tot Ploiesti loopt.

De graduele overgang in de nadruk van wit naar rood eindigt hier in wat ongetwijfeld de meest klassieke streek is voor rode wijnen van Roemenië. Massa’s goede Merlot, redelijke hoeveelheden Cabernet Sauvignon, Pinot Noir en Burgund Mare, plus niet te vergeten Feteasca Neagra en zelfs wat Sangiovese maken dit gebied tot een magneet voor jagers op kwaliteitswijnen. De druiven rijpen tot een alcohol-potentieel van 11 à 13,5%, behouden een mooi niveau van natuurlijk, evenwichtig zuur, en geven zowel een goede kleur als vaak sterke, karakteristieke aroma’s.

Veel rode wijn wordt hier in oude houten vaten of budanes gedaan. De betere soorten — die met veel extract — doorstaan deze beproeving en vormen heel zachte tannines. Soms kan er een zweem restsuiker in de wijn blijven, voor een rode wijn heel ongewoon. Er groeien ook witte druiven, maar afgezien van de grote akkers met Tamâioasa en de kleinere met grasa van het onderzoeksstation Pietroasa, worden de meeste gebruikt voor regionale wijnen. De gebruikers lengen ze aan met koolzuurhoudend water (Spritz) en drinken ze met volle teugen. Stefanesti, Draganesti, Dambovita en de meer noordelijke, heuvelachtige gedeelten van Craiova en Severin hebben allemaal wijngaarden met uitstekende mogelijkheden. 

  

3. Druivenrassen

De Roemeense wijngaarden liggen verspreid over het land.

Witte wijnen komen vooral uit het Noorden, rode uit het Zuiden (zie kaartje boven). Dankzij nauwe betrekkingen met Frankrijk zijn de Cabernet Sauvignon en de Merlot op grote schaal aangeplant. Ook de witte Welsch Riesling (in Roemenië  :Italian Riesling), Aligoté en Pinot Gris komen veel voor.

Zoals vaak in Oost-Europa zit de echte originaliteit in de lokale druiven: Feteasca Neagra (zwarte maagd/meisje) genereert rode wijnen van wereldklasse; Feteasca Alba (witte maagd/meisje) is de Chardonnay van Roemenië, en met Cotnari zit je goed voor één van de mooiste zoete wijnen ter wereld. Andere exotische namen zijn Feteasca Regala, Negru de Dragasani, Kardarka, Tamaioasa, Furmint, enz.

Roemenië heeft een naam hoog te houden als het gaat om zoete dessertwijnen. In het wijndistrict Cotnari wordt een zoete dessertwijn geproduceerd, die in de 18de eeuw tot de meest populaire van Europa behoorde. De Graša de Cotnari, genoemd naar de gelijknamige druif, stond als ‘de koning onder de Roemeense wijnen’. Hij wordt nog wel gemaakt, maar is internationaal in de vergetelheid geraakt.

 

4. Wetgeving

De Roemeense wijnwetgeving doet Duits aan, want men kent er voor zoete witte wijnen klasse-aanduidingen die men kan vertalen als Spätlese, Auslese en Trockenbeeren Auslese.
De stijl van de droge witte en rode wijnen is echter Frans. Naast inheemse druivenrassen en druivenrassen die men elders op de Balkan aantreft, zijn er veel Franse aangeplant.

Roemenië hanteert sedert 1998 een door de Europese Unie erkende classificatie voor kwaliteitswijnen en een systeem van herkomstbenaming (DOC: Denumire de Origine Controlata).

De wijnbouw beslaat 2,8% van de totaal bebouwbare landbouwoppervlakte in Roemenië.

VM – tafelwijn
VMS – superieure tafelwijn
VS – vin de pays

DOC - Hogekwaliteitswijnen met herkomstbenaming en kwaliteitsgraden (min. 180 gr suiker) onderverdeeld in:

* DOC-CMD - Hogekwaliteitswijnen met herkomstbenaming en kwaliteitsgraden -
geoogst op volle rijpheid, min. 187 gr suiker;

* DOC-CT - Hogekwaliteitswijnen met herkomstbenaming en kwaliteitsgraden – late oogst, min. 220 gr suiker;

* DOC-CSB - Hogekwaliteitswijnen met herkomstbenaming en kwaliteitsgraden - geoogst als de druiven uitgedroogd zijn, min. 240 gr suiker en edelrot.


Buurland Moldavië

 

Moldavië (officieel: Republika Moldova) is een republiek in Oost-Europa met als hoofdstad Chisinau, heeft een totale oppervlakte van 33.700 km² en is daarmee de op een na kleinste voormalige Sovjet-Republiek. Moldavië grenst in het noorden, oosten en zuiden aan de Oekraïne (939 km) en in het westen aan Roemenië (450 km). De westgrens met Roemenië wordt gevormd door de Proet-rivier (een zijrivier van de Donau), de oostgrens door de Dnjestr- rivier. 

Moldavië heeft ca. 4.432.000 inwoners. Dat betekent dat de bevolkingsdichtheid ca. 131 mensen per km² bedraagt. Moldavië is daarmee het dichtst bevolkte gebied van de voormalige Sovjet-Unie.

Ongeveer 112.000 ha is bebouwd met wijnranken, waaronder maar liefst 30 variëten.
Het land is opgedeeld in 4 wijn regios: Valul lui Traian (zuidwesten), Stefan Voda (zuidoosten), Codru (centrum) en Balti (noorden), waarvan de eerste 3 een DOC hebben. Er zijn ongeveer 140 wijndomeinen te vinden.

Tezauro verdeelt de topdomeinen Purcari en Cricova in België.

Meer info over Moldavië vind je op de website: Www.wineofmoldova.com/En